ad

Czwarta Konferencja Naukowa z cyklu „Współczesne problemy nauk penalnych”

Procesowo-kryminalistyczna problematyka dowodu z dokumentu w świetle nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Teoretyczne i praktyczne aspekty badania pisma.

Czwarta Konferencja Naukowa z cyklu „Współczesne problemy nauk penalnych”

22 maja 2015 r.

Wyższa Szkoła Prawa im. Heleny Chodkowskiej we Wrocławiu

Cykliczna Czwarta Ogólnokrajowa Konferencja Naukowa z cyklu „Współczesne problemy nauk penalnych” odbyła się w dniu 22 maja 2015 r. w murach Wyższej Szkoły Prawa im. Heleny Chodkowskiej we Wrocławiu. Zgromadziła ona liczne grono uczestników
z całego kraju, w tym 9 prelegentów. Organizatorzy wybrali na temat konferencji problematykę dotyczącą dowodów z dokumentów wobec nowelizacji kodeksu postępowania karnego, która została wprowadzona ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy
– Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
. Decyzja o wyborze tematu konferencji naukowej wydaje się trafna, ze względu na doniosłe znaczenie postępowania dowodowego w polskim procesie karnym. Dzięki dużej różnorodności tematyki referatów, które przedstawiały zarówno teoretyczne, jak i praktyczne aspekty charakterystyki poszczególnych środków dowodowych, zaprezentowany materiał stanowił niezwykle rzetelne i szerokie spojrzenie na możliwości organów procesowych i stron, w dążeniu
do urzeczywistnienia zasady prawdy materialnej i dokonaniu właściwych ustaleń faktycznych.

Konferencję otworzyły dr Justyna Żylińska – prorektor ds. kierunków społecznych, Dziekan Wydziału Zarządzania i Logistyki Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie wraz z dr Moniką Filipowską-Tuthill – rektorem Wyższej Szkoły Prawa im. Heleny Chodkowskiej we Wrocławiu, które serdecznie przywitały przybyłych gości, a następnie zapowiedziały dr Jolantę Grębowiec, która wygłosiła referat inauguracyjny pt. „Psychologiczne i neurofizjologiczne aspekty pisma i ich zastosowanie
w kryminalistyce”. Już w pierwszych słowach referatu, dr Grębowiec zaznaczyła, że
w związku z nadchodzącymi zmianami modelu postępowania karnego, niezwykle słuszny wydaje się wybór tematyki konferencji, która w znacznej mierze związana jest z przedmiotem zmian procesu karnego. W czasie wykładu prelegentka skupiła się głównie na problematyce badania pisma ręcznego i jego zastosowania w kryminalistyce oraz jego ciągle rosnącej popularności w innych dziedzinach nauk: pedagogicznych, psychologicznych, socjologicznych i medycznych. Uważa się, że ta metoda pozwala na uwypuklenie niektórych cech psychicznych i temperamentu człowieka oraz objawów niektórych chorób, szczególnie psychicznych i neurologicznych. Dodatkowo przeprowadzone badania oraz wieloletnie doświadczenie w dziedzinie grafologii potwierdzają, że metody analizy pisma ręcznego dają możliwości wskazania cech zarówno cierpienia emocjonalnego, jak
i psychicznego człowieka oraz odkrywania źródeł tych cierpień nie tylko w zakresie psychofizycznym człowieka, ale również w obrębie środowiska, w którym funkcjonuje.
Za niezwykle interesujący należy uznać przykład związany z porównaniem gestu graficznego i pisma wobec cierpienia emocjonalnego, a związany z pismem dzienników dwóch uczniów szkoły średniej w Columbine, którzy 1999 r.  dokonali zamachu na własną szkołę, zabijając 13 osób i następnie popełniając samobójstwo.

Jako pierwsza prelegentka na konferencji wystąpiła dr Justyna Żylińska, która wygłosiła referat pt. „Autonomia biegłego w kontekście czynności organu procesowego związanych z kierowaniem ekspertyzą pismoznawczą – refleksje na tle praktyki karno-procesowej”. W swoim referacie dr Żylińska dokonała analizy autonomii biegłego związanej z przeprowadzeniem ekspertyzy pismoznawczej w kontekście zasady formalnego kierowania przez organ procesowy tego rodzaju ekspertyzą. Tym samym w wystąpieniu dążono
do uzyskania odpowiedzi na następujące pytania: „W jakim zakresie realizując ekspertyzę biegły zachowuje niezależność w zakresie podejmowanych decyzji, dokonuje samodzielnych ocen oraz co stanowi granicę jego czynności?”, a także  „Czy zasada formalnego kierowania przez organ procesowy ekspertyzą narusza w jakikolwiek sposób niezależność biegłego związaną z realizacją czynności badawczych oraz jego autonomię w sferze opracowania opinii?”. W konsekwencji w wystąpieniu dokonano analizy autonomii biegłego
zarówno w zakresie kompletowania materiału badawczego, czynności badawczych realizowanych w ramach ekspertyzy, jak również wyboru metody badań oraz sformułowania opinii.

Kolejnym prelegentem był dr Paweł Falenta, który wygłosił referat pt. „Rola
i współpraca z biegłym z zakresu badania dokumentów – próba oceny projektu nowej ustawy o biegłych”. W wystąpieniu poruszona została problematyka powoływania biegłych sądowych, a w szczególności biegłych z zakresu badania pisma oraz przedstawione zostały metody badań pismoznawczych i charakter ekspertyz wydawanych w tym zakresie wraz
z przykładowymi ekspertyzami. Dr Paweł Falenta dokonał również próby oceny nowych rozwiązań dotyczących funkcjonowania biegłych sądowych ujętych w projekcie nowej ustawy z października 2014 r.

Autor wystąpienia nie tylko wskazał najważniejsze zmiany i przepisy dotyczące podejmowanego zagadnienia, ale podzielił się również ze słuchaczami swoimi  wątpliwościami natury merytorycznej i ewentualnej wykładni prawa, jeśli ustawa zostanie przyjęta, co stało się przyczynkiem do ożywionej dyskusji.

W dalszej kolejności można było wysłuchać referatu studentów Wyższej Szkoły Prawa im. H. Chodkowskiej – Marty Pabirowskiej oraz Pawła Jagielskiego, który dotyczył kryminalistycznych aspektów badania pisma na potrzeby procesu karnego.

Prelegenci na wstępie zaznaczyli, iż temat konferencji jest bardzo aktualny m.in.
ze względu na stale rosnące zapotrzebowanie na ekspertyzy z zakresu badania pisma
w procesach karnych. Autorzy przybliżyli słuchaczom cel wykonywania tego typu badań, sposoby weryfikacji autentyczności pisma oraz podpisu, metody ujawniania falsyfikatu, czy metody samej falsyfikacji jako najprostszej drogi do uzyskania określonych dóbr.

W referacie przedstawiono analizę problematyki badań pisma na potrzeby procesu karnego. Szukano także odpowiedzi na pytanie : ,,Czy istnieje możliwość precyzyjnego ustalenia co
do czasu nakreślenia wzorów pism?
”. Przedstawiono także istotne dla procesu karnego badania wieku pism dzięki wskazaniu dostępnych metod jego analizy.

Zauważono, iż dla postępowania diagnostycznego i karnego ogromny wpływ może mieć ekspertyza pismoznawcza, która dzięki śledzeniu patologicznych zmian zaobserwowanych
w piśmie odręcznym identyfikuje poszczególne jednostki chorobowe. W wystąpieniu poruszono ponadto temat zjawiska patologicznego pisma w ujęciu ogólnym, poprzez wykazanie, że konkretne zmiany w strukturze pisma można przypisać określonym chorobom.

Na koniec autorzy pokusili się o próbę odopowiedzi na jakże aktualne pytanie – ,,Jakie znaczenie ma kryminalistyczne badanie pisma dla  procesu karnego?’’. 

Kolejne wystąpienie nosiło tytuł „Problematyka zadawania pytań podczas przesłuchania konfrontacyjnego biegłych z zakresu badań pisma ręcznego” i zostało wygłoszone przez dra Grzegorza Kopczyńskiego. Autor zauważył, że problematyka dotycząca pytań ma istotne znaczenie w całym aspekcie przesłuchania, szczególnie zaś podczas przesłuchania konfrontacyjnego tak specyficznych źródeł dowodowych, jakimi są biegli. Pytania jako podstawowa forma przesłuchania mają znaczenie na każdym etapie procesu karnego, w którym mamy do czynienia z przeprowadzaniem dowodu z osobowych źródeł dowodowych, takich jak: świadkowie, pokrzywdzeni, podejrzani, oskarżeni, czy biegli.

Prelegent podkreślił, iż właśnie za pomocą pytań można wyjaśnić istotne sprzeczności
w zeznaniach, wyjaśnieniach, czy w opiniach. Zauważono także, że za pomocą prawidłowo sformułowanych pytań można wykazać biegłemu brak kompetencji, brak bezstronności, czy też wskazać na wady w wydawanych przez niego opiniach. Celem referatu było zwrócenie szczególnej uwagi na język i  komunikatywność opinii biegłych z zakresu badań pisma. Autor podkreślił, że język sporządzanych opinii pismoznawczych jest charakterystyczny ze względu na używanie przez biegłych tej specjalności wyspecjalizowanych zwrotów, określeń
i argumentacji, ale jest on również w dużej mierze uzależniony od indywidualnych predyspozycji, nabytej rutyny biegłego, w tym jego wykształcenia, umiejętności przekazywania zawiłości, czy też stopnia skomplikowania badanych zagadnień. Prelegent wskazał jako konieczność  uporządkowania pojęć stosowanych przez biegłych, co
w konsekwencji powinno doprowadzić do zbliżenia języka prawniczego i języka opinii biegłych, powodując zmniejszenie trudności w porozumiewaniu się tak organu procesowego
z biegłym, jak również stron procesowych. Stąd wniosek, iż bardzo ważna jest kontrola poprawności gramatycznej i logicznej opinii. Natomiast pytania powinny być dostosowane do badanego celu i sposobu uzyskania informacji, a ich konstrukcja powinna uwzględniać wszelkie wskazania zarówno metodologiczne, jak i logiczne.

Przedmiotem wystąpienia kolejnej prelegentki była analiza przysługującego oskarżonemu prawa do obrony w kontekście dopuszczalności wykorzystania w tym zakresie dowodu z opinii pismoznawczej. W referacie pt. „Dowód z opinii pismoznawczej a prawo oskarżonego do obrony” dr Magdalena Kornak przeanalizowała nie tylko warunki dopuszczalności tego typu dowodu dla celów obrończych zwłaszcza w świetle zmian związanych z nowelizacja kodeksu postępowania karnego w kierunku kontradyktoryjnego procesu. Zwrócono również uwagę na przysługujące oskarżonemu i jego obrońcy uprawnienie do wydania opinii z zakresu badania pisma, w tym przede wszystkim
z uwzględnieniem dopuszczalności wystąpienia ze stosownym wnioskiem dowodowym
w tym zakresie, jak i oceny ewentualnych przesłanek uzasadniających odmowę jego uwzględnienia przez organ procesowy.

W dalszej części wystąpienia podjęto kwestie możliwości ustosunkowania się oskarżonego i jego obrońcy do opinii biegłego z zakresu badań pisma, sformułowania opinii uzupełniającej, jak i przesłuchania biegłego na okoliczność jej treści. Autorka zwróciła także uwagę na problematykę pozyskiwania od oskarżonego materiału porównawczego w postaci próbek pisma dla celów eliminacyjnych.

Wreszcie w związku z wprowadzeniem w drodze nowelizacji przepisów wprowadzających możliwość powołania w ramach dowodów opinii prywatnej, dr Kornak pochyliła się nad możliwością wykorzystania przez oskarżonego również takiej opinii
w ramach przysługującego mu prawa do obrony.

Dr Jolanta Jabłokowska wygłosiła natomiast wystąpienie pt. „Sztuka interpretacji pisma. Historia grafologii”. Autorka zauważyła, że od czasów najdawniejszych poszukiwano reguł, które uzasadniałyby zależność pisma od charakteru człowieka. Zainteresowanie sztuką czytania ludzkiej duszy stało się motorem napędowym rozwoju wielu poznawczych dyscyplin wiedzy. Rozwinęła się również grafologia. Prawdopodobnie jej początków należy szukać w starożytnym Egipcie, gdzie już w piśmie hierograficznym doszukać się można norm grafologicznych. Rozkwit jednak badań nad grafizmem przypadł dopiero na przełom XVIII
i XIX wieku. Wówczas formowały się nowe teorie uzasadniające normy i reguły odbicia osobowości osoby piszącej w charakterze jej pisma. W prezentowanym referacie podjęte zostały tematy kształtowania się grafologii w historycznym odniesieniu oraz przedstawione najistotniejsze koncepcje rozpoznawania charakteru człowieka na podstawie analizy jego pisma.

Mgr Marta Stanisławska poświęciła z kolei swoje wystąpienie analizie środka dowodowego, jakim jest opinia biegłego na płaszczyźnie procesu karnego związanego
z przestępstwami przeciwko obrotowi gospodarczemu, a przede wszystkim grupy przestępstw gospodarczych związanych z praniem brudnych pieniędzy. Z uwagi na cel, który jest stawiany przed uregulowaniami z zakresu prawa karnego gospodarczego, a jest nim przede wszystkim ochrona obrotu gospodarczego i jego prawidłowe funkcjonowanie oraz rzetelność obrotu gospodarczego, wykazanie wpływu i efektywności dowodowej związanej z ekspertyzą biegłego wydaje się niezwykle istotne w dążeniu do realizacji zasady prawdy materialnej.
W referacie pt. „Ekspertyza biegłego w sprawach karnych gospodarczych” zwrócono uwagę, że charakterystyka działania sprawcy popełniającego przestępstwa gospodarcze jest dość specyficzna, bowiem składa się na nie wiele elementów, które tworząc pewną ciągle zmieniającą się strukturę, w sposób przemyślany i celowy utrudnia organom prowadzącym postępowanie, dojście do właściwych ustaleń i wniosków. Z tego powodu ekspertyza biegłego odgrywa wręcz kluczową rolę dla pozycji i roli oskarżonego o popełnienie danego czynu zabronionego, należącego do grypy przestępstw gospodarczych. To ona może zaważyć
o sprawności, szybkości i finale procesu. Ekspertyza biegłego w sprawach karnych gospodarczych ze względu na swoje znaczenie przede wszystkim stanowi źródło wiadomości specjalnych, w taki sposób, aby zostały one udostępnione wszystkim uczestnikom postępowania.

Celem referatu było przybliżenie tematu istniejących regulacji prawnych związanych
z instytucją biegłego w zakresie spraw karnych gospodarczych oraz ich wpływu na prowadzone postępowanie dowodowe. Analiza dotyczyła przede wszystkim problematyki powoływania biegłego, merytorycznej oceny jego opinii i poprawienia efektywności całego procesu.

conferenceMay

Warsztaty z badania pisma

Szanowni Państwo,

serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych do udziału w “Warsztatach z badania pisma”, które odbędą się w dniu 22 maja br. w siedzibie Wyższej Szkoły Prawa im. H. Chodkowskiej we Wrocławiu (ul. Św. Jadwigi 12, Wrocław). Warsztaty poprowadzi Pani Jolanta Grębowiec.

Zapraszamy do zapoznania się z plakatem promującym wydarzenie, który znajduje się poniżej.

 

 

conferenceMay
n

Spacer “Muzyka w ogrodach”

Spacer Muzyka w Ogrodach – jutro zawita i zagra na dziedzińcu Wyższej Szkoły Prawa o godz. 13.00. Serdecznie wszystkich zapraszamy!

 

11011936_1562825383982612_9217226797277140581_n

SAM  logo

Symulacja rozprawy sądowej dla dzieci

Informujemy, że w dniu 06 maja 2015 r. (środa) w sali sądowej Wyższej Szkoły Prawa im. Heleny Chodkowskiej odbyła się symulacja rozprawy sądowej z udziałem dzieci ze szkół podstawowych. Rozprawa została poprzedzona krótkim wykładem o roli prawnika, który wygłosiła Dr Magdalena Kornak. Było trochę nauki i mnóstwo zabawy, zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć z tego wydarzenia.

Wszystkim dzieciom obecnym na symulacji rozprawy serdecznie dziękujemy i zapraszamy ponownie!

dowodu nowyplakat

Studencka Konferencja Naukowa

W imieniu Władz Wyższej Szkoły Prawa im. H. Chodkowskiej, Uczelni Techniczno-Handlowej im. H. Chodkowskiej oraz Studentów zrzeszonych w ramach kół naukowych funkcjonujących w ramach tych uczelni mamy zaszczyt zaprosić na V Konferencję Kół Naukowych – “Dowody w procesie karnym w świetle nowelizacji KPK”, która odbędzie się 22 maja 2015 r. we Wrocławiu w siedzibie Wyższej Szkoły Prawa im. H. Chodkowskiej. Poniżej znajdziecie Państwo plakat promujący wydarzenie, regulamin oraz formularz zgłoszeniowy. Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniu!

Regulamin konferencji [PDF]

Formularz zgłoszeniowy [DOC]