sesja I

“Immunitet głowy państwa i immunitet parlamentarny z perspektywy konstytucyjnej i karnoprocesowej” – relacja z konferencji naukowej

Szanowni Państwo,

w dniu 28 kwietnia 2016 roku w siedzibie Wyższej Szkoły Prawa im. Heleny Chodkowskiej odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa zatytułowana „Immunitet głowy państwa i immunitet parlamentarny z perspektywy konstytucyjnej i karnoprocesowej”. Konferencja poświęcona została problematyce immunitetów najwyższych przedstawicieli władz państwowych – prezydenta i parlamentarzystów, a jej celem była krytyczna analiza polskich rozwiązań normatywnych dotyczących zakresu ochrony immunitetowej oraz zagadnień proceduralnych związanych z obowiązywaniem immunitetu. Zorganizowane spotkanie naukowe miało charakter wyjątkowy, ponieważ zaproszenie do wygłoszenia referatów przyjęli znawcy tematu, zarówno konstytucjonaliści oraz badacze procesu karnego. Zgodnie bowiem z założeniem konferencja miała stanowić okazję do skonfrontowania i wymiany poglądów między przedstawicielami obu powyższych dyscyplin prawa, a tym samym umożliwić szersze spojrzenie na zagadnienie roli immunitetów we współczesnych demokracjach.

                Otwarcia konferencji dokonała dr Monika Filipowska-Tuthill – Rektor Wyższej Szkoły Prawa im. Heleny Chodkowskiej, która przywitała wszystkich uczestników konferencji. Następnie dr Marta Kłopocka-Jasińska wyjaśniła krótko skąd wziął się pomysł tego rodzaju spotkania naukowego oraz życzyła uczestnikom owocnych obrad. Obrady konferencyjne podzielone zostały na dwie części. W pierwszej sesji zatytułowanej “O istocie immunitetu“, której przewodniczyła dr Monika Filipowska-Tuthill referaty wygłosili prof. dr hab. Krystian Complak (Uniwersytet Wrocławski), prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Grajewski (Uniwersytet Gdański) oraz prof. nadzw. dr hab. Hanna Kuczyńska (Instytut Nauk Prawnych PAN). Profesor Complak w wystąpieniu pt.: “O genezie immunitetu i potrzebie ochrony immunitetowej najwyższych przedstawicieli władz państwowych w czasach współczesnych”  przedstawił swoje stanowisko na temat zakresu aktualnie obowiązującej ochrony immunitetowej. Prelegent z aprobatą odniósł się do rozwiązań, które w szerokim zakresie chronią wolność wypowiedzi w parlamencie, sprzeciwił się natomiast ochronie parlamentarzysty w postaci immunitetu formalnego, która Jego zdaniem nie ma w czasach obecnych uzasadnienia. Wyczerpującą charakterystykę obowiązujących w polskim porządku prawnym poszczególnych rodzajów immunitetów przedstawił profesor Grajewski w referacie pt.: “O pojęciu i rodzajach immunitetów w świetle Konstytucji RP (parlamentarny immunitet materialny i procesowy, przywilej nietykalności oraz szczególny immunitet głowy państwa“. Referent nawiązując do wypowiedzi swojego przedmówcy wyraził przekonanie o potrzebie istnienia immunitetu formalnego jako pewnej gwarancji dla opozycji parlamentarnej. Z kolei wystąpienie profesor Hanny Kuczyńskiej pt.: “Immunitet głowy państwa a perspektywa odpowiedzialności międzynarodowej” poświęcone zostało zagadnieniom odpowiedzialności głów państwa oraz innych przedstawicieli władz państwowych przed sądami innych państw oraz międzynarodowymi trybunałami karnymi. Pierwszą sesję zakończyła dyskusja na temat społecznego odbioru ochrony immunitetowej oraz poziomu debaty publicznej w Polsce. Dyskutanci mimo różnych punktów widzenia zgodzili się, że potrzeba istnienia immunitetów dla najwyższych przedstawicieli państwa oraz zakres ochrony immunitetem zależy od jakości demokracji i kultury prawnej w danym państwie.

                Drugą sesję zatytułowaną “O kwestiach proceduralnych związanych z immunitetem” moderował dr Stanisław Rogowski (Wyższa Szkoła Prawa im. Heleny Chodkowskiej). Z referatami wystąpili w niej Prof. nadzw. dr hab. Sławomir Steinborn (Uniwersytet Gdański), dr Barbara Janusz-Pohl (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr Joanna Juchniewicz (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski) oraz dr Marta Kłopocka-Jasińska (Wyższa Szkoła Prawa im. Heleny Chodkowskiej). Profesor Steinborn przedstawił referat “O zakresie ochrony immunitetowej“, w którym wyjaśnił jak daleko sięga ochrona przysługująca posłom oraz jakie są jej konsekwencje z punktu widzenia przebiegu procesu karnego, w tym przeprowadzenia czynności dowodowych w postępowaniu przygotowawczym. W referacie pt.: “Immunitet a pojęcie odpowiedzialności karnej” dr Janusz-Pohl zaprezentowała swoje stanowisko w kwestii katalogu czynów objętych immunitetem i znaczenia konstytucyjnego terminu odpowiedzialność karna. Wystąpienie dr Juchniewicz pt.: “O procedurze uchylenia immunitetu” dotyczyło trybu postępowania o uchylenie immunitetu, które prelegentka urozmaiciła licznymi przykładami z praktyki parlamentarnej. Ostatni referat tej sesji pt.: “Immunitet jako ograniczenie prawa do sądu – uwagi w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka” wygłoszony został przez dr Kłopocką-Jasińską, która omówiła zagadnienie dopuszczalności ograniczenia dostępu do sądu w postaci immunitetu krajowego (parlamentarnego i prezydenckiego) na przykładach z najnowszych orzeczeń strasburskich. W trakcie dyskusji zwrócono uwagę na złożoność problematyki dotyczącej immunitetów i konieczność prowadzenia dalszych badań w tym zakresie, także z perspektywy prawa cywilnego i immunitetu organizacji międzynarodowych.

                Zamykając obrady konferencyjne Pani Rektor podziękowała prelegentom za trud przygotowania wystąpień oraz wyraziła nadzieję na kolejne tego rodzaju interdyscyplinarne spotkanie naukowe. Każdy z prelegentów otrzymał przy tej okazji upominek, którym była najnowsza publikacja wydana przez Wydawnictwo Wyższej Szkoły Prawa im. Heleny Chodkowskiej pt.: “Rozważania o przestępstwie i karze. Wybór prac z okresu 50-lecia naukowej twórczości” profesora dr hab. Tomasza Kaczmarka.

Poniżej zapraszamy do zapoznania się z relacją fotograficzną z niniejszego wydarzenia.